🐷 Sparen
6 min lezen · Laatst bijgewerkt:
Betaal jezelf eerst: automatisch sparen
TL;DR: Zet een vast bedrag op je spaarrekening op de dag dat je loon binnenkomt — automatisch. Sparen wordt dan niet wat toevallig overblijft, maar het eerste wat je apart zet. Klein beginnen mag; de gewoonte telt meer dan het bedrag.
De meeste mensen sparen 'wat er aan het eind van de maand overblijft'. Het probleem: aan het eind van de maand blijft er meestal niks over. 'Betaal jezelf eerst' draait dat om — je zet een vast bedrag apart zódra je loon binnenkomt, en leeft van de rest. Automatisch, zodat je er niet elke maand opnieuw over hoeft na te denken.
Waarom automatiseren zo goed werkt 🧠
Sparen kost wilskracht, en wilskracht is een beperkte voorraad die op het eind van de maand vaak op is. Door een automatische overboeking hoef je niet te kíézen om te sparen — het gebeurt gewoon, of je nu een goede of een slechte dag hebt. Je haalt de wilskracht uit de vergelijking. Dat is ook waarom 'als-dan'-afspraken werken: 'als mijn loon binnen is, dan gaat er €25 naar sparen.' Onderzoek laat zien dat zulke concrete koppelingen je veel vaker doen doorzetten dan een vaag voornemen.
Het Save More Tomorrow-trucje 📈
Een beroemd experiment van gedragswetenschappers Richard Thaler en Shlomo Benartzi laat zien hoe krachtig dit is. In hun 'Save More Tomorrow'-programma spraken mensen af om toekomstige loonsverhogingen alvast (deels) te laten sparen. Omdat het geld dat je nog niet hebt niet voelt als inleveren, hield bijna iedereen het vol — en steeg de gemiddelde spaarquote van 3,5% naar 13,6% in een paar jaar.
Jij kunt dat nadoen: krijg je een loonsverhoging of valt een vaste last weg? Zet dan (een deel van) dat verschil meteen op automatisch sparen, vóór je eraan went. Toekomstige jij zegt dankjewel.
Hoeveel, en waarheen? 💶
Begin met een bedrag dat je niet voelt — €10, €25, maakt niet uit. Klein beginnen en volhouden verslaat groot beginnen en afhaken. Zet het op een aparte spaarrekening, los van je betaalrekening, zodat je het niet ongemerkt uitgeeft (zie de twee-rekeningen-methode). Heb je schulden? Bouw eerst een kleine buffer, daarna kun je sparen en aflossen combineren.
Zo zet je het op 👣
- •Open (of kies) een aparte spaarrekening
- •Zet een automatische, periodieke overboeking op je loondag
- •Kies een bedrag dat je niet voelt en laat het staan
- •Verhoog het een tikje zodra het went — of bij elke meevaller
Bull's tip: Zelfs €10 per maand telt. Het gaat om de gewoonte, niet om het bedrag. De automaat doet de rest.
Praktisch in BBplan: In BBplan koppel je een spaardoel aan een bedrag per maand en zie je precies wanneer je er bent. Reken het even door en zet je automaat erop.
Reken je spaardoel door →Veelgestelde vragen
Hoeveel moet ik automatisch sparen?
Begin met een bedrag dat je niet mist, al is het €10. Verhoog het als het went of bij een meevaller. Volhouden is belangrijker dan de hoogte.
Wat als ik het echt niet kan missen?
Dan is dat waardevolle informatie: kijk eerst naar je leefgeld en toeslagen. Zelfs een paar euro per maand bouwt de gewoonte op — en dat is het halve werk.
Op welke rekening zet ik het?
Een aparte spaarrekening, los van je betaalrekening. Uit het zicht betekent: niet per ongeluk opgemaakt.
Bronnen
- Thaler, R. H. & Benartzi, S. (2004). Save More Tomorrow: Using Behavioral Economics to Increase Employee Saving. Journal of Political Economy — spaarquote 3,5% → 13,6%.
- Gollwitzer, P. M. (1999). Implementation Intentions. American Psychologist — als-dan-plannen verhogen de kans op doorzetten.
Zelf rekenen?
Reken je spaardoel door →